FAQ Koronawirus a prawo pracy

Stan na dzień: 19.01.2022 r.

1.    Zdiagnozowano u mnie koronawirusa - co mam teraz zrobić?

Jeżeli jesteś zarażony koronawirusem, musisz natychmiast udać się do domu na kwarantannę oraz powiadomić lokalny urząd ds. zdrowia publicznego. Najlepiej żebyś także poinformował te osoby, z którymi miałeś bliski kontakt w ciągu ostatnich pięciu dni. Z reguły warto też powiadomić pracodawcę, nawet jeśli nie masz obowiązku podawania mu przyczyny swojej choroby.

W sytuacji, gdy poza pozytywnym wynikiem testu wykazujesz objawy chorobowe, potrzebujesz od lekarza zaświadczenia o niezdolności do pracy. Zaświadczenia o niezdolności do pracy nie otrzymasz z automatu tylko dlatego, że masz pozytywny wynik testu!

Generalnie obowiązuje następująca zasada: Jeśli jesteś chory i niezdolny do pracy - czy to z powodu koronawirusa, czy z innej przyczyny - otrzymasz od lekarza zaświadczenie o niezdolności do pracy, które musisz niezwłocznie przesłać do swojego pracodawcy. Nadal będziesz otrzymywać swoje wynagrodzenie.

Z uwagi na obecną sytuację, w przypadku łagodnych objawów przeziębienia możliwe będzie do 31 marca 2022 roku uzyskanie zaświadczenia o niezdolności do pracy na okres do 14 dni także po odbyciu rozmowy telefonicznej z lekarzem. Zwolnienie lekarskie zostanie wysyłane Ci do domu pocztą.

2.    Co oznacza zasada 3G w miejscu pracy?

W Niemczech od listopada 2021 roku obowiązuje pracowników w zakładach pracy zasada 3G. Pracownicy oraz pracodawcy mogący mieć kontakt z innymi osobami, mogą wejść na teren zakładu pracy tylko wówczas, gdy mają ze sobą dokument potwierdzający swój status ozdrowieńca, status osoby zaszczepionej lub osoby, u której przeprowadzono test (zaświadczenie 3G). Pojęcie „inne osoby“ obejmuje zarówno koleżanki i kolegów z pracy, jak również osoby z zewnątrz, takie jak np. klienci czy zleceniodawcy. Przy czym nie ma tu znaczenia, czy pracownicy faktycznie będą mieli kontakt z innymi osobami.

Termin „zakład pracy“ zawiera w sobie wszystkie obszary w zakładzie: pomieszczenia biurowe i hale produkcyjne, a także teren zewnętrzny zakładu. Do takich obszarów zalicza się także place budowy i miejsca zakwaterowania. Pojęcie to nie obejmuje miejsc pracy w biurach domowych, w pojazdach czy w środkach transportu.

W sytuacji, gdy nie możesz okazać zaświadczenia 3G, pracodawca musi odmówić Ci wstępu do zakładu pracy. Jeśli nie możesz pracować ze względu na brak zaświadczenia 3G, nie będziesz otrzymywać wynagrodzenia.

3.    Czym jest zaświadczenie 3G?

Uznawane są trzy różne zaświadczenia: świadectwo szczepienia, potwierdzenie statusu ozdrowieńca i potwierdzenie wyniku testu. Dokumenty te muszą być sporządzone w języku niemieckim, angielskim, francuskim, włoskim lub hiszpańskim. Mogą być dostępne w formie papierowej lub cyfrowej.

Świadectwo szczepienia jest potwierdzeniem faktu, że od co najmniej 14 dni jesteś w pełni zaszczepiony przeciwko COVID-19 preparatem dopuszczonym do obrotu w Unii Europejskiej (czyli przyjąłeś do tej pory dwukrotną dawkę w przypadku większości szczepionek). Jeśli przeszedłeś zakażenie COVID-19, czyli jesteś ozdrowieńcem, wystarczy potwierdzenie, że od co najmniej 14 dni jesteś zaszczepiony jedną dawką.

Za potwierdzenie statusu ozdrowieńca uważa się dokument wskazujący na wcześniejsze zakażenie koronawirusem zawierający potwierdzenie pozytywnego wyniku testu PCR, który został wykonany co najmniej 28 dni, ale nie więcej niż trzy miesiące wcześniej.

Za potwierdzenie wyniku testu uważa się dokument poświadczający fakt, że u danej osoby nie występuje zakażenie. W przypadku szybkiego testu, test potwierdzający nie może być starszy niż 24 godziny, zaś w przypadku testu PCR – starszy niż 48 godzin. Potwierdzenie wyniku testu musi być ważne w momencie kontroli dostępu w zakładzie pracy. Testy mogą być również przeprowadzane lub nadzorowane przez pracodawcę lub przez personel posiadający w tym zakresie niezbędne przeszkolenie, wiedzę i doświadczenie. Wykonywanie tekstów odbywa się poza godzinami pracy. Nie są uznawane testy do samodzielnego wykonania przeprowadzane w domu.

4.    Gdzie mogę uzyskać test na koronawirusa?

Pracodawcy są zobowiązani do zapewniania swoim pracownikom dwóch nieodpłatnych szybkich testów antygenowych w tygodniu. Przy czym testy te są uznawane za zaświadczenie tylko wtedy, gdy są przeprowadzane lub nadzorowane przez personel posiadający w tym zakresie niezbędne przeszkolenie, wiedzę i doświadczenie.

Obok testów w zakładzie pracy można także skorzystać z nieodpłatnych testów obywatelskich. Przegląd możliwości wykonywania testów znajduje się na przykład tutaj: https://map.schnelltestportal.de/

5.    Czy szczepienia są obowiązkowe? Czy mój pracodawca może ode mnie zażądać, żebym się  zaszczepił przeciwko koronawirusowi?

W Niemczech nie występuje na razie powszechny, ustawowy obowiązek szczepienia przeciwko Sars-CoV-2. Ale możliwe jest, że już wkrótce zostanie wprowadzony. Dotychczas Rozporządzenie w sprawie szczepień przeciwko koronawirusowi reguluje jedynie prawo do uzyskania szczepienia przeciwko koronawirusowi SARS-CoV-2. Dotyczy to również stosunku pracy. Ogólnie do tej pory jest tak, że pracodawca nie może żądać takiego szczepienia.

Inne zasady obowiązują pracowników opieki zdrowotnej! W ich przypadku już od 15.03.2022 r. zostają wprowadzone obowiązkowe szczepienia. W § 20a Ustawy o ochronie przed zakażeniami [Infektionsschutzgesetz] wymienione są wszystkie przedsiębiorstwa i placówki, których pracownicy są objęci obowiązkiem szczepień, jak np. szpitale, gabinety lekarskie i stacjonarne zakłady opieki. Istotnym jest fakt, że obowiązek szczepień nie odnosi się tylko osób, które mają tam swoje główne miejsce zatrudnienia, lecz także do wszystkich pracowników technicznych, sprzątaczek lub innych osób, które wykonują prace w tych miejscach tylko przez pewien czas. Nie chodzi więc o wykonywane czynności, tylko o same pomieszczenia.

Od dnia 16 marca 2022 r. w tych miejscach nie może zostać jako nowy pracownik zatrudniona osoba, która nie została w pełni zaszczepiona, a także nie może tam pracować osoba, która nie została w pełni zaszczepiona (osoby w pełni zaszczepione - patrz pytanie 3).

6.    Czy mój pracodawca może odmówić mi dostępu do pracy w przypadku, gdy nie jestem zaszczepiony?

Aktualnie pracodawca nie może tego uczynić, przy czym w miejscu pracy obowiązuje zasada 3G.

Jednak od 15 marca 2022 r. pracowników opieki zdrowotnej obowiązują inne zasady. Wprowadzenie z tą datą obowiązkowych szczepień oznacza, że osoby niezaszczepione nie będą mogły pracować w tych placówkach! Nie wolno im wchodzić do placówek ani wykonywać tam czynności. Oznacza to, że osoby te nie będą otrzymywać wynagrodzenia. Pracodawca musi dać niezaszczepionym pracownikom wolne, a nawet może takie osoby zwolnić.

7.    Muszę poinformować mojego pracodawcę, czy zostałem zaszczepiony przeciwko koronawirusowi?

Co do zasady pracodawca nie może się pytać o przyjęte szczepienia.

Jednak pracodawcy są zobowiązani do gromadzenia danych w związku z kontrolowaniem stosowania zasady 3G. W tym celu mogą jedynie zapytać się o posiadanie jednego z trzech zaświadczeń (status ozdrowieńca, osoba zaszczepiona, wykonany test).

Jeśli zostałeś skierowany na kwarantannę, pracodawca musi mieć możliwość oceny, czy przysługuje Ci prawo do odszkodowania, czy nie (patrz pytanie 10). W tym konkretnym celu może zapytać się o przyjęte szczepienia.

Dodatkowo od września 2021 r. w przypadku pewnych grup pracowników obowiązkowe jest przekazywanie informacji na temat przyjętych szczepień lub statusu ozdrowieńca. Dotyczy to pracowników szkół, placówek przedszkolnych, domów dziecka, obozów wakacyjnych, półstacjonarnych lub stacjonarnych placówek opieki i miejsc zakwaterowania osób starszych, osób z niepełnosprawnościami lub osób wymagających opieki, miejsc zakwaterowania osób bezdomnych, miejsc zakwaterowania osób ubiegających się o azyl i uchodźców, innych miejsc masowego zakwaterowania i zakładów karnych (por. § 36, ust. 1, 3 Ustawy o ochronie przed zakażeniami).

W przypadku pracowników placówek ochrony zdrowia w związku z obowiązkiem szczepień wprowadzonym od 15 marca 2022 r. pracodawca nie tylko ma prawo uzyskać wiedzę na temat przyjętych szczepień, ale pracownicy są ustawowo zobowiązani do przedkładania mu stosownych zaświadczeń.

8.    Czy mogę udać się na szczepienie w godzinach pracy?

Tak, zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w dobie koronawirusa, pracodawca musi umożliwić pracownikom zaszczepienie się przeciwko koronawirusowi w godzinach pracy. W związku ze szczepieniem musisz otrzymać czas wolny od pracy. Brak jest jasnych regulacji, czy wówczas za czas wolny od pracy należy się wynagrodzenie.

9.    Czy grożą mi jakieś konsekwencje w sytuacji, gdy nie poddam się szczepieniu, mimo że mi je zaproponowano?

Pracodawca nie może Cię ukarać za brak szczepień, ze względu na brak ustawowego obowiązku szczepień, a także brak jest możliwości, by taki obowiązek został wprowadzony przez pracodawcę.

Konsekwencje występują jednak w zakresie zasady 3G, zasad kwarantanny i wypłaty odszkodowania w sytuacji, gdy zostałeś skierowany na kwarantannę.

10. Czy pracodawca wypłaci mi wynagrodzenie, jeżeli będę musiał odbyć kwarantannę i nie będę mógł pracować z domu?

Jeśli możesz wykonywać swoje czynności zawodowe z domu pracując zdalnie, to podczas kwarantanny możesz normalnie pracować i otrzymasz odpowiednie wynagrodzenie.

Jeśli z powodu choroby jesteś niezdolny do pracy, ponieważ sam się zaraziłeś i występują u Ciebie ciężkie objawy, weź zwolnienie lekarskie, dzięki czemu zachowasz ciągłość wypłaty wynagrodzenia za okres choroby.

Jeśli w wyniku choroby nie utraciłeś zdolności do pracy, a także nie możesz pracować zdalnie z domu, wówczas należy dokonać następującego rozróżnienia:

  • Czy jesteś w pełni zaszczepiony lub jesteś ozdrowieńcem? Jeżeli tak jest, to zgodnie z Ustawą o ochronie przed zakażeniami przysługuje Ci odszkodowanie w wysokości Twojej pensji. Płatność tę otrzymasz od swojego pracodawcy zamiast pensji; z kolei pracodawca otrzyma od urzędu ds. zdrowia publicznego zwrot wypłaconych Ci pieniędzy. Jeśli pracodawca odmówi Ci, możesz złożyć wniosek o odszkodowanie bezpośrednio w odpowiednim urzędzie.
  • Jeśli nie jesteś zaszczepiony ani nie jesteś ozdrowieńcem, mimo że miałeś możliwość zaszczepienia się, to od listopada 2021 r. nie otrzymujesz wypłaty odszkodowania! To samo dotyczy sytuacji, gdy udałeś się w podróż do obszaru ryzyka, której mogłeś uniknąć i po wyjeździe musisz udać się na kwarantannę. Za podróż, której można uniknąć, uważa się wyjazd bez istotnych powodów, który nie był wyjazdem niecierpiącym zwłoki.

11.  Jakie są zasady dotyczące kwarantanny?

Są trzy sytuacje, w których należy udać się na kwarantannę lub w których urząd ds. zdrowia publicznego kieruje na kwarantannę.

Po pierwsze:      Sam jesteś zarażony.

Po drugie:          Miałeś bliski kontakt z osobą, która jest zarażona.

Po trzecie:          Wjeżdżasz do Niemiec z obszaru wysokiego ryzyka lub obszaru występowania wariantów wirusa. Na stronie Instytutu Roberta Kocha [Robert-Koch-Institut] można uzyskać informacje o aktualnej klasyfikacji krajów, do których podróżujemy.

Co do zasady kwarantanna trwa dziesięć dni. Przy czym po siedmiu dniach możliwe jest wcześniejsze zakończenie kwarantanny na podstawie uzyskanego negatywnego wyniku testu PCR lub szybkiego testu. Możliwość ta dotyczy również osób zakażonych.

Wyjątki: Osoby, które spełniają jeden z następujących warunków, są zwolnione z kwarantanny po kontakcie z osobami zakażonymi lub po przybyciu z obszarów wysokiego ryzyka: otrzymały dawkę przypominającą szczepienia, są zaszczepione i są ozdrowieńcami, w ciągu ostatnich trzech miesięcy zostały dwukrotnie zaszczepione lub wyzdrowiały.

Zasady te stale się zmieniają - dlatego konieczne jest pozyskiwanie we własnym zakresie najnowszych informacji!

12. Na co muszę zwrócić uwagę wjeżdżając do Niemiec z zagranicy?

Obowiązek posiadania zaświadczenia

Od 23 grudnia 2021 r. wszystkie osoby, które wjeżdżają do Niemiec z zagranicy, muszą przedstawić negatywny wynik testu na obecność koronawirusa. Ten obowiązek przedłożenia zaświadczenia występuje do dnia 3 marca 2022 r. włącznie. Zastosowany do badania test musi być testem PCR, który nie jest starszy niż 72 godziny lub szybkim testem antygenowym, który nie jest starszy niż 24 godziny. W przypadku przybycia z obszaru wysokiego ryzyka lub obszaru występowania wariantów wirusa musi to być test PCR.

Wyjątki: Nie muszą przedstawiać wyników testu osoby zaszczepione lub ozdrowieńcy, którzy nie przyjechali z obszaru występowania wariantów wirusa.

Obowiązek rejestracji

Przed wjazdem do Niemiec podróżni przybywający z obszarów wysokiego ryzyka i obszarów występowania wariantów wirusa muszą wypełnić cyfrową deklarację wjazdu znajdującą się na stronie https://www.einreiseanmeldung.de a otrzymane potwierdzenie mieć ze sobą przy wjeździe.

Obowiązkowa kwarantanna przy wjeździe

Podróżni przybywający z obszarów wysokiego ryzyka i obszarów występowania wariantów wirusa muszą bezpośrednio po przyjeździe udać się do domu lub innego miejsca zakwaterowania w miejscu docelowym i pozostać w izolacji przez dziesięć dni (kwarantanna domowa). Kwarantanna może zostać zakończona po siedmiu dniach, jeżeli za pośrednictwem strony https://www.einreiseanmeldung.de zostanie przesłany i potwierdzony negatywny wynik testu („wykonanie testu zwalniającego z kwarantanny“).

Wyjątki: Osoby spełniające jeden z poniższych warunków: osoby, które otrzymały dawkę przypominającą szczepienia, które zostały zaszczepione i są ozdrowieńcami, osoby, które w ciągu ostatnich trzech miesięcy zostały dwukrotnie zaszczepione lub wyzdrowiały.

Dalsze wyjątki - patrz pytanie 13.

13. Wyjątki zwalniające z obowiązkowej kwarantanny przy wjeździe do Niemiec w przypadku krótkich pobytów lub pracowników transgranicznych

Niezależnie od przyjętych szczepień występują wyjątki zwalniające z obowiązkowej kwarantanny po wjeździe do Niemiec w sytuacji, gdy nie występują objawy chorobowe:

  • Jedynie przejeżdżałeś przez obszar wysokiego ryzyka lub obszar występowania wariantów wirusa.
  • Jesteś pracownikiem branży transportowej - tzn. w ramach wykonywania zawodu przewozisz osoby, towary lub ładunki.
  • W ramach ruchu granicznego spędziłeś mniej niż 24 godziny w obszarze wysokiego ryzyka lub obszarze występowania wariantów wirusa lub Twój pobyt w Niemczech będzie trwał do 24 godzin.
  • Jesteś pracownikiem transgranicznym i w związku z wykonywaniem pracy zawodowej musisz koniecznie wjechać do Niemiec.
  • Składasz bliskim krewnym krótką wizytę, która trwa krócej niż 72 godziny.
  • Musisz wjechać do Niemiec w związku z koniecznym leczeniem stacjonarnym.

Gdy nie masz pełnej jasności na temat swojej sytuacji, skontaktuj się z naszymi punktami doradczymi lub zadzwoń na infolinię ds. koronawirusa.

 

Linki

FAQ Zarządu Krajowego DGB [FAQ des DGB-Bundesvorstands]

FAQ DGB Saksonii dotyczące zasady 3G w miejscu pracy [FAQ zu 3G am Arbeitsplatz vom DGB Sachsen]

Informacja pełnomocnika ds. integracji: Co musisz wiedzieć o koronawirusie [Integrationsbeauftragter: Was Sie über das Corona-Virus wissen müssen] (w 23 językach)

 

Wyłączenie odpowiedzialności: Niniejsza publikacja zawiera ogólne informacje, pozwalające na lepsze zorientowanie się w temacie. Autorzy nie przejmują odpowiedzialności za poprawność wszystkich zawartych danych, które nie mogą być podstawą roszczeń prawnych.