Opieka domowa (FAQ)

Pytania często zadawane przez pracownice i pracowników zatrudnionych w opiece domowej

Na tej stronie znajdziesz odpowiedzi na pytania, które najczęściej zadawały nam pomoce domowe/opiekunki całodobowe w punktach poradnictwa.

Więcej przydatnych informacji o tym, jak można chronić się przed problemami w pracy, znajdziesz na naszej stronie internetowej www.fair-arbeiten.eu w zakładce „Częste problemy“.

Agencja pośrednictwa pracy

Na co powinnam zwrócić uwagę przy wyborze agencji pośrednictwa pracy?

Jeżeli pracujesz dla polskiej firmy delegującej pracowników, powinnaś przede wszystkim sprawdzić, czy jest to firma zarejestrowana w Polsce w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Jeżeli szukasz niemieckiej agencji pośrednictwa pracy, powinnaś upewnić się, czy jest ona zarejestrowana w niemieckim rejestrze handlowym (Handelsregister).

Ponadto należy sprawdzić, czy firma/agencja pośrednictwa ma swoją stronę internetową, na której podany jest adres siedziby firmy, właściciel firmy oraz dane kontaktowe – numer telefonu lub adres e-mail.

Choroba/niezdolność do pracy

Co powinnam zrobić w przypadku choroby? Czy otrzymam wynagrodzenie mimo zwolnienia lekarskiego?

Kontynuacja wypłaty wynagrodzenia w czasie choroby jest możliwa tylko w przypadku pracowniczek i pracowników.

Jeśli nie możesz pracować, bo chorujesz albo miałaś wypadek przy pracy, musisz od razu zwrócić się do lekarza, który wystawi Ci zwolnienie. Zaświadczenie o niezdolności do pracy musisz bezzwłocznie przekazać/wysłać do pracodawcy (oraz kasy chorych). Masz wtedy przez 6 tygodni prawo do wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę. Jeżeli Twoja niezdolność do pracy będzie utrzymywać się dłużej niż 6 tygodni, otrzymasz zasiłek chorobowy z niemieckiej kasy chorych.

Prawo to nie przysługuje Ci, jeżeli pracujesz na własny rachunek – a więc na podstawie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług opiekuńczych.

Doradztwo i punkty poradnictwa

Do kogo mogę się zwrócić, jeśli będę mieć w Niemczech problemy w pracy?

  1. Przydatne informacje i rady w przypadku najbardziej powszechnych problemów w pracy:
    www.fair-arbeiten.eu
     
  2. W razie pytań i problemów pojawiających się w związku z pracą w Niemczech, możesz skorzystać z pomocy następujących punktów poradnictwa
  • Punkty poradnictwa projektu Faire Mobilität:
    www.faire-mobilitaet.de/pl/beratungsstellen
  • Punkty poradnictwa innych organizacji z podziałem na poszczególne landy:
    www.faire-mobilitaet.de
  • Związki zawodowe:
    www.dgb.de/uber-uns
    www.verdi.de
  • Punkt poradnictwa projektu Fair Working Conditions na terenie Polski:
    Adres: Adam Rogalewski
    OPZZ, pokój 238
    ul. Kopernika 36/40
    00-924 Warszawa

    Telefon: 0048 572 249 473  /  E-Mail: opieka@opzz.org.pl

    Porady osobiste i telefoniczne udzielane są od poniedziałku do piątku w godzinach od 12:00 do 16:00.
    Biuro porad posiada również swoją stronę na Facebooku: www.facebook.com
  • Listę niemieckich adwokatów władających językiem polskim znajdziesz w zakładce: Polskojęzyczni adwokaci w Niemczech

Emerytura/renta

Od kiedy przysługuje mi w Niemczech emerytura/renta?

Prawo do wypłaty świadczenia emerytalno-rentowego masz tylko wtedy, gdy między innymi spełniony jest warunek tzw. okresu wyczekiwania. Okresem wyczekiwania nazywany jest minimalny okres ubezpieczenia w ustawowym ubezpieczeniu emerytalno-rentowym. Obecnie wynosi on 5 lat. Spełnienie okresu wyczekiwania stanowi warunek przyznania:

  • emerytury po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego
  • renty z powodu częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy
  • renty rodzinnej

Na 5-letni okres wyczekiwania zaliczone zostaną miesiące kalendarzowe, za które odprowadzałaś składki ubezpieczeniowe, oraz tzw. okresy zastępcze.

Więcej informacji w języku polskim na temat emerytur i rent znajdziesz na stronie internetowej ZUS-u:

www.zus.pl

Oraz w Deutsche Rentenversicherung (Niemieckiej Instytucji Ubezpieczenia Emerytalno-Rentowego):

www.deutsche-rentenversicherung.de

Deutsche Rentenversicherung organizuje ponadto kilka razy w roku tak zwane „Międzynarodowe Dni Poradnictwa Polska”. Możesz wcześniej ustalić termin spotkania, na którym otrzymasz informacje w języku polskim. Listę z terminami Dni Poradnictwa znajdziesz tutaj:

www.deutsche-rentenversicherung.de

Indywidualną poradę w języku niemieckim na temat swoich uprawnień do emerytury lub renty otrzymasz w punktach konsultacyjnych (Servicecenter) Deutsche Rentenversicherung:www.deutsche-rentenversicherung.de

Obowiązki

Co należy do moich obowiązków jako pomocy domowej/opiekunki?
Jakie prace muszę wykonywać, a czego nie wolno mi robić?

Jeśli jesteś zatrudniona jako pomoc domowa/opiekunka, możesz pomagać osobie, którą się opiekujesz, w pracach domowych, a ponadto wykonywać wyłącznie czynności związane z pielęgnacją podstawową.

Zaliczają się do nich między innymi:

  • mycie
  • kąpanie pod prysznicem
  • kąpanie w wannie
  • pielęgnacja jamy ustnej
  • czesanie włosów
  • golenie
  • rozdrabnianie posiłków oraz pomoc w ich spożywaniu
  • nakładanie i zdejmowanie odzieży
  • pomoc przy wstawaniu (staniu)
  • pomoc w chodzeniu i pokonywaniu schodów

Ważne:

Nie możesz wykonywać czynności z zakresu opieki medycznej oraz pielęgniarskiej, na przykład nie możesz zmieniać opatrunków, robić zastrzyków ani podawać leków.

Polskojęzyczni adwokaci w Niemczech

Polskie konsulaty regularnie publikują aktualne listy polskojęzycznych adwokatów działających w poszczególnych regionach Niemiec.

Konsulat w Kolonii:

https://kolonia.msz.gov.pl

Konsulat w Hamburgu:
https://hamburg.msz.gov.pl

Konsulat w Monachium:

https://monachium.msz.gov.pl

Konsulat w Berlinie:

https://berlin.msz.gov.pl

Praca w nocy

Kiedy praca w godzinach nocnych jest dopuszczalna? Jakie wynagrodzenie przysługuje mi za pracę w nocy?

Federalny Sąd Pracy (najwyższa instancja sądownictwa pracy w Niemczech) orzekł w wyroku z 2015 r. (wyrok z dnia 9 grudnia 2015 - 10 AZR 423/14 -), że w przypadku braku odpowiednich postanowień układu zbiorowego, pracownicy świadczący pracę w godzinach nocnych zgodnie z § 6 ust. 5 niemieckiej Ustawy o czasie pracy (ArbZG) mają prawo do odpowiedniego dodatku za pracę w godzinach nocnych lub do odpowiedniej liczby płatnych dni wolnych. Zazwyczaj przysługuje wtedy dodatek w wys. 25% do godzinowego wynagrodzenia brutto lub odpowiednia liczba dni wolnych za pracę świadczoną w godzinach nocnych między godz. 23:00 a 6:00. W przypadku ciągłej pracy nocnej przysługuje zazwyczaj prawo do dodatku na poziomie 30%.

Ważne:

Jeżeli wykonujesz pracę w ramach swojej działalności gospodarczej, nie masz prawa do dodatku za pracę w godzinach nocnych.

Jednak dokładna analiza Twojego stosunku pracy może wykazać, że faktycznie jesteś pracowniczką, a nie zleceniobiorczynią i mają do Ciebie zastosowanie wszystkie prawa chroniące pracowników, w tym również dodatek za pracę nocną! Jeśli potrzebujesz więcej informacji, skontaktuj się z punktem poradnictwa.

Prawa

Jakie mam prawa jako pomoc domowa/opiekunka zatrudniona w opiece domowej?

Jako pomoc domowa/opiekunka/opiekunka całodobowa zatrudniona na podstawie stosunku pracy – a więc nie w ramach swojej działalności gospodarczej – masz prawo do:

  • 8-godzinnego dnia pracy, który okresowo może być podwyższony do 10 godz. dziennie, pod warunkiem, że w okresie 6 miesięcy średnia czasu pracy wyniesie nie więcej niż 8 godz. dziennie
  • przerwy w pracy
    •  w wymiarze 30 min., jeśli Twój dzienny wymiar czasu pracy wynosi od 6 do 9 godz.
    •  w wymiarze 45 min., jeśli Twój dzienny wymiar czasu pracy wynosi ponad 9 godz.
  • co najmniej jednego dnia wolnego od pracy
  • nieprzerwanego wypoczynku w wymiarze co najmniej 11 godz.
  • wynagrodzenia za godzinę pracy w wysokości odpowiadającej co najmniej aktualnej płacy minimalnej, tj. 9,19 euro brutto (stan na 2019 r.)
  • płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej

               20 dni roboczych w przypadku 5-dniowego tygodnia pracy lub

               24 dni roboczych w przypadku 6-dniowego tygodnia pracy

  • wypłaty wynagrodzenia w przypadku choroby:

Jeżeli Twoja forma zatrudnienia to minijob (maks. 450€), to w odróżnieniu od zwykłego stosunku pracy na cały etat lub część etatu, poza składką na ubezpieczenie emerytalno-rentowe nie odprowadzasz innych składek na ubezpieczenie społeczne. Ma to konsekwencje w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Poza tym jesteś objęta wszystkimi przepisami prawnymi obowiązującymi w odniesieniu do pracowników, czyli masz na przykład prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego i wypłaty wynagrodzenia w przypadku choroby.

Prawa te nie przysługują Ci, jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą – a więc pracujesz na podstawie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług opiekuńczych.

 

Ważne:

Nawet jeżeli jesteś zatrudniona w Niemczech na podstawie umowy zlecenia, dokładna analiza Twojego stosunku pracy może wykazać, że faktycznie jesteś pracowniczką, a nie zleceniobiorczynią, a tym samym mają do Ciebie zastosowanie wszystkie wymienione tu prawa chroniące pracowników! Jeśli potrzebujesz więcej informacji, skontaktuj się z punktem poradnictwa.

Przemoc

Co mogę zrobić, jeżeli osoba, którą się opiekuję, stosuje wobec mnie przemoc fizyczną lub psychiczną?

Jeżeli jesteś ofiarą przemocy fizycznej lub psychicznej, najszybciej jak to możliwe zgłoś się na policję i złóż doniesienie (nr tel.: 110, połączenie można zrealizować także z telefonu komórkowego z wyczerpanym limitem rozmów na karcie). Ponadto powinnaś powiadomić o tym fakcie swojego pracodawcę lub zleceniodawcę.

Jednocześnie możesz zgłosić się do lokalnej lub ogólnoniemieckiej poradni zajmującej się pomocą dla ofiar przemocy. Listę takich poradni znajdziesz tutaj.

Pod numerem 08000 116 016 działa telefon zaufania w przypadkach „Przemocy wobec kobiet“ czynny całą dobę, także w weekendy i dni świąteczne, a więc przez 365 dni w roku.

Połączenie z telefonem zaufania jest bezpłatne. Z pomocy można skorzystać nawet używając telefonu komórkowego z wyczerpanym limitem rozmów na karcie. Porady są udzielane w 17 językach:

www.hilfetelefon.de

Stosunek zatrudnienia a ubezpieczenie społeczne

Jakie rodzaje umów występują w opiece domowej/opiece całodobowej? Przy którym modelu umowy będę mieć ubezpieczenie społeczne i zdrowotne?

Osoby zatrudnione jako pomoce domowe/opiekunki/opiekunki całodobowe mogą pracować w Niemczech na podstawie różnych rodzajów umów o pracę. Wspólną cechą tych wszystkich rodzajów umów jest to, że dają Ci status pracowniczki, a więc w stosunku do Ciebie mają zastosowanie przepisy ustawowe dotyczące pracowników.

a) Czy zawarłaś umowę o pracę bezpośrednio z osobą, którą się opiekujesz lub jej przedstawicielem?

--> w takim przypadku to osoba, którą się opiekujesz lub jej przedstawiciel jest Twoim pracodawcą

b) Czy zawarłaś umowę o pracę z profesjonalną placówką świadczącą usługi medyczno-opiekuńcze (np. Pflegedienst)?

--> w takim przypadku to placówka opiekuńcza jest Twoim pracodawcą

c) Czy zawarłaś umowę o pracę z firmą delegującą pracowników (zazwyczaj w swoim kraju pochodzenia)?

--> w takim przypadku pracodawcą jest firma delegująca pracowników w Twoim kraju pochodzenia

 

W przypadku zawarcia umowy z polską firmą, która delegowała Cię do pracy w Niemczech, składki na ubezpieczenie społeczne odprowadzane są w Polsce. W takiej sytuacji nie odprowadzasz więc składek do niemieckiego ubezpieczenia społecznego, chociaż pracujesz na terenie Niemiec.

We wszystkich pozostałych przypadkach składki ubezpieczeniowe odprowadzane są w Niemczech.

 

Ważne:

Jeżeli Twoja forma zatrudnienia to minijob, to w odróżnieniu od zwykłego stosunku pracy na cały etat lub część etatu, poza składką na ubezpieczenie emerytalno-rentowe nie odprowadzasz innych składek na ubezpieczenie społeczne. Ma to konsekwencje w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Poza tym jesteś objęta wszystkimi przepisami prawnymi obowiązującymi w odniesieniu do pracowników, czyli masz na przykład prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego i wypłaty wynagrodzenia w przypadku choroby.

 

Inny rodzaj stosunku pracy pojawia się wtedy, gdy pracujesz jako zleceniobiorczyni (a więc prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą). W takim przypadku masz:

a) umowę o świadczenie usług (Dienstleistungsvertrag) czyli umowę zlecenia (nazywaną w Polsce także umową śmieciową) zawartą z firmą delegującą pracowników (np. agencją pośrednictwa pracy).

b) umowę o świadczenie usług opiekuńczych (Pflegevertrag) zawartą z osobą, którą się opiekujesz lub jej przedstawicielem

 

Ważne:

Nawet jeżeli jesteś zatrudniona w Niemczech na podstawie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług opiekuńczych, dokładna analiza Twojego stosunku pracy może wykazać, że faktycznie jesteś pracowniczką, a nie zleceniobiorczynią i mają do Ciebie zastosowanie wszystkie prawa chroniące pracowników! Jeśli potrzebujesz więcej informacji, skontaktuj się z punktem poradnictwa.

 

Masz pytania do swojej umowy? Skontaktuj się z punktem poradnictwa. Listę punktów poradnictwa znajdziesz tutaj (link do punktów poradnictwa FM).

Umowa o pracę

Na co muszę zwrócić uwagę w swojej umowie o pracę?

Niemiecka umowa o pracę powinna być sporządzona na piśmie i określać strony umowy (pracodawcę i pracownika), rodzaj umowy, datę zawarcia umowy oraz warunki pracy i płacy. Przede wszystkim zwróć uwagę, aby w Twojej umowie o pracę znalazły się następujące elementy:

  • rodzaj pracy
  • miejsce wykonywania pracy
  • wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia (np. koszty zakwaterowania i wyżywienia)
  • wymiar czasu pracy
  • termin rozpoczęcia pracy
  • data zawarcia umowy o pracę

 

W szczególności zwróć uwagę na następujące punkty:

  • czy w Twojej umowie przewidziane są kary umowne? Kary umowne ustala pracodawca. W Twojej umowie o pracę może znajdować się zapis nakładający na Ciebie – jako pracowniczkę – obowiązek zapłacenia pracodawcy określonej kwoty, jeżeli np. zaprzestaniesz świadczenia pracy bez ważnego powodu i nie dotrzymując terminu wypowiedzenia.
  • czy Twoja umowa zawiera postanowienia dotyczące terminów zawitych? Termin zawity oznacza, że po upływie określonego czasu przepadają Twoje roszczenia pieniężne wobec pracodawcy lub roszczenia pracodawcy w stosunku do Ciebie. Aby więc nie stracić swojego prawa do wynagrodzenia, musisz zgłosić swoje roszczenie do pracodawcy (dochodzić roszczenia) w formie pisemnej przed upływem określonego w umowie terminu.

 

Ważne:

Także w umowach zlecenia znajdują się często postanowienia dotyczące kar umownych i krótkich okresów wypowiedzenia. Jeśli nie masz pewności, co oznacza jakaś klauzula lub sformułowanie w Twojej umowie, skorzystaj z doradztwa. Nigdy nie podpisuj umowy, jeżeli nie rozumiesz jej wszystkich postanowień. Brak dostatecznej znajomości języka niemieckiego nie chroni bowiem przed negatywnymi konsekwencjami.

Urząd meldunkowy

Czy muszę w Niemczech zarejestrować się w urzędzie meldunkowym?

Tak. Musisz się zameldować w ciągu jednego do dwóch tygodni od dnia przybycia do Niemiec w celach zarobkowych.

Terminy obowiązujące w poszczególnych urzędach meldunkowych mogą się różnić w zależności od miejsca zamieszkania. Dowiedz się, jakie terminy obowiązują w Twoim urzędzie.

Wynagrodzenie

Jako pomocy domowej/opiekunce/opiekunce całodobowej przysługuje Ci wynagrodzenie za pracę w wysokości co najmniej 9,19 euro brutto za godzinę (stan na 2019 r.). Jeżeli jesteś zatrudniona przez placówkę oferującą profesjonalne usługi medyczno-opiekuńcze (np. Pflegedienst), masz prawo do wynagrodzenia, które aktualnie wynosi

  • co najmniej 11,05 euro (brutto) za godzinę, jeżeli pracujesz na terenie Niemiec Zachodnich lub w Berlinie oraz
  • co najmniej 10,55 euro (brutto) za godzinę, jeżeli pracujesz na terenie Niemiec Wschodnich.

Ustawowe wynagrodzenie minimalne w wysokości 9,19 euro brutto przysługuje za każdą przepracowaną godzinę. Z tego powodu zalecamy prowadzenie dokumentacji czasu pracy. Zapisuj możliwie szczegółowo zarówno czas pracy, jak i rozliczone godziny.

Możesz do tego wykorzystać kalendarz czasu pracy, który znajdziesz tutaj: www.faire-mobilitaet.de

Jeżeli wykonujesz pracę w ramach swojej działalności gospodarczej, nie masz prawa do obowiązującego w Niemczech ustawowego wynagrodzenia godzinowego (9,19 euro brutto, stan na 2019 r.). W takim przypadku musisz sama wynegocjować wysokość swojego wynagrodzenia.

 

Ważne:

Nawet jeżeli jesteś zatrudniona w Niemczech na podstawie umowy zlecenia, dokładna analiza Twojego stosunku pracy może wykazać, że faktycznie jesteś pracowniczką, a nie zleceniobiorczynią i mają do Ciebie zastosowanie wszystkie prawa chroniące pracowników! Jeśli potrzebujesz więcej informacji, skontaktuj się z punktem poradnictwa.

Potrącenie części Twojego wynagrodzenia nie zawsze jest legalne! Istnieją zasady regulujące, za jakie zakwaterowanie i wyżywienie i ile pracodawca może pod koniec miesiąca potrącić z Twojego wynagrodzenia:

https://lohn-info.de

Wypadki przy pracy

Co muszę zrobić, jeśli będę mieć wypadek przy pracy?

Każdy pracownik, w razie wypadku podczas wykonywania pracy, bądź w drodze do i z pracy, jest ubezpieczony przez Branżową Kasę Ubezpieczeń Społecznych (Berufsgenossenschaft), w której przed rozpoczęciem stosunku pracy pracodawca ma obowiązek zarejestrować pracowników.

Gdy pracujesz na umowę zlecenie, Twój pracodawca jest zoobowiązany płacić  ustawowe ubezpieczenie wypadkowe w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ZUS. Jeśli uległaś wypadkowi przy pracy, poinformuj leczącego Cię lekarza, że wypadek i obrażenia miały miejsce w miejscu pracy. Jeśli nie mówisz wystarczająco dobrze w języku niemiecku, domagaj się w szpitalu osoby mówiącej w Twoim języku. Jeżeli w wyniku wypadku przy pracy lekarz stwierdził niezdolność do pracy i wydał zaświadczenie lekarskie, masz prawo do otrzymania świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego w Polsce. Niezwłocznie poinformuj swojego zleceniodawcę, czyli firmę w Polsce, o wypadku przy pracy i wyślij mu wszystkie niezbędne dokumenty.

Dalsze informacje na temat wypadków przy pracy: www.pip.gov.pl

Wypowiedzenie

Na co muszę zwrócić uwagę w przypadku składania wypowiedzenia?

Jeśli chcesz wypowiedzieć swoją umowę o pracę, musisz to zrobić w formie pisemnej (nie możesz wysłać dokumentu wypowiedzenia e-mailem, poprzez WhatsApp lub faksem!). Wypowiedzenie musi być opatrzone własnoręcznym podpisem. Musisz koniecznie pamiętać o dotrzymaniu określonego w Twojej umowie o pracę okresu wypowiedzenia.

Aby na wszelki wypadek mieć poświadczenie nadania, należy sporządzić i zachować kopię pisma z wypowiedzeniem, a oryginał przesłać listem poleconym. Jeżeli przekazujesz wypowiedzenie osobiście, postaraj się – jeśli to możliwe – o pokwitowanie odbioru.

 

Co mogę zrobić, jeżeli rodzina od razu wyrzuci mnie na ulicę?

W takim wypadku powinnaś jak najszybciej skontaktować się ze swoim pracodawcą lub zleceniodawcą, który jest zobowiązany do udzielenia Ci pomocy.

Jeżeli nie uda Ci się skontaktować z pracodawcą lub zleceniodawcą, możesz zwrócić się do innych działających w Niemczech organizacji udzielających pomocy w nagłych wypadkach. Mogą to być misje przydworcowe (Bahnhofsmissionen), kuchnie dla ubogich (Suppenküchen), misje katolickie oraz polskie placówki dyplomatyczne (https://polen.diplo.de).

Wyżywienie/zakwaterowanie

Czy pracodawca musi zapewnić mi wyżywienie?

Jeżeli jesteś zatrudniona jako pracowniczka w gospodarstwie domowym osoby, którą się opiekujesz, a Twój pracodawca zapewnia Ci zakwaterowanie i wyżywienie, to świadczenia te – do wysokości określonej w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu w sprawie wynagrodzenia objętego ubezpieczeniem społecznym (Sozialversicherungsentgeltverordnung) – muszą być uwzględnione jako część wynagrodzenia za pracę, która podlega obowiązkowi odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne, i powinny być wykazane w rozliczeniu płacowym.

Zasady regulujące za jakie zakwaterowanie i wyżywienie i ile pracodawca może pod koniec miesiąca potrącić z wynagrodzenia, obowiązują także w przypadku prowadzenia własnej działalności:

https://lohn-info.de

Potrącenie części Twojego wynagrodzenia nie zawsze jest legalne!

Zasiłek dla bezrobotnych

Kiedy mam w Niemczech prawo do zasiłku dla bezrobotnych?

Prawo do zasiłku dla bezrobotnych I (ALG I) masz wtedy, gdy Twoje zatrudnienie w Niemczech podlegało obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i gdy składki na ubezpieczenie od bezrobocia były odprowadzane przez dostatecznie długi okres: co najmniej przez 12 miesięcy w ciągu ostatnich 2 lat (w niektórych sytuacjach obowiązują inne zasady). Zaliczają się na to także okresy zatrudnienia z obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne przebyte w innym państwie UE (Unii Europejskiej) lub w państwie należącym do EOG (Europejskiego Obszaru Gospodarczego). W takim przypadku obowiązuje jednak wymóg, by wykazać się podlegającym obowiązkowi ubezpieczenia społecznego zatrudnieniem w Niemczech, które miało miejsce bezpośrednio przed zarejestrowaniem się jako osoba bezrobotna.

Uwzględniane są także okresy zastępcze (np. służba wojskowa, urlop macierzyński i wychowawczy, okres poboru zasiłku chorobowego oraz okres przebyty w Wolontariacie dla Młodzieży lub Niemieckiej Służbie Wolontariackiej).

Wniosek o zasiłek dla bezrobotnych I (ALG I) musisz złożyć osobiście w Federalnej Agencji Pracy (Bundesagentur für Arbeit).

Jeżeli okres zatrudnienia był krótszy lub jeżeli zatrudnienie nie podlegało obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, należy złożyć wniosek o zasiłek dla bezrobotnych II (ALG II, nazywany także Hartz IV) w centrum pracy (Jobcenter).